Suriye Demokratik Güçleri (SDG) kontrolündeki bölgelerde yaşayan halk ve çalışanlar, maaş kesintileri ve işten çıkarılma tehditleri gibi siyasi bağlılıkla bağlantılı zorlayıcı uygulamalarla karşılaştıklarını bildiriyor. Haseke Valiliği’ndeki öğretmenler ve kamu çalışanları, Özerk Yönetim’in (AANES) PKK’nın kuruluş yıldönümünü anma etkinlikleri sırasında Kasım ayında katılmadıkları her yürüyüş için 35.000 Suriye Lirası (SYP), yani bir günlük maaşlarını kestiklerini belirtti. PKK, terör örgütü olarak tanımlanmasına ve dağıldığını ilan etmesine rağmen bu uygulama yapıldı.
“Sabah al-Yusuf” takma adını kullanan bir öğretmen, bazı çalışanların üç yürüyüşe katılmadıkları için toplam 105.000 SYP kaybettiklerini söyledi. Yusuf, Suriye TV’ye yaptığı açıklamada, “Maaş kesintisi, katılmayan her çalışana uygulanan bir cezadır” dedi ve mazeretli yoklamalarda bile kesintilerin yapıldığını ekledi. Yaklaşık 1.040.000 SYP, yani 90 dolar civarındaki aylık maaşın temel ihtiyaçları karşılamadığını ve çoğu zaman gecikmeli ödendiğini belirtti.
Haseke kırsalındaki bir belediye çalışanı Ebu Huseyin, gözetmenlerin çalışanları gösterilere katılmamaları durumunda işten çıkarılmakla tehdit ettiğini söyledi. Çalışanların uzak ilçelerden Kamışlı’daki merkezi yürüyüşlere götürüldüğünü ve cezadan kaçınmak için yoklama kaydı yaptırmak zorunda olduklarını aktardı.
Deyrizor’da Baskınlar ve Sivil Kayıplar
SDG’nin güvenlik operasyonları, Deyrizor eyaletinde de dikkat çekiyor. Yerel kaynaklar, 21 Aralık’ta Diban kasabasında gerçekleştirilen bir SDG baskınının sivil ölümlere ve gözaltılara yol açtığını bildirdi. Operasyon, yoğun güvenlik çemberi ve ABD öncülüğündeki koalisyon hava desteği ile gece 01:00 civarında başladı. Üç sivilin öldüğü ve altı kişinin gözaltına alındığı belirtildi.
The New Arab, SDG’ye yakın kaynaklara dayanarak baskının şüpheli IŞİD üyelerini hedef aldığını bildirirken, Ganem al-Sabuh ve oğlu Mamun’un öldüğünü ve cesetlerinin Omar Petrol Sahası üssüne taşındığını kabul etti. Halk, evlere zorla girildiğini ve kapıların patlayıcıyla kırıldığını, bunun da ailelerde panik oluşturduğunu anlattı.
Benzer operasyonlar Doğu Deyrizor ve Rakka’da da gerçekleştirildi. Deyrizor 24 Ağı’na göre, SDG askeri polisi, Rakka ile Batı Deyrizor arasında seyahat eden en az 15 genci, zorunlu askere alma gerekçesiyle 24 saat içinde gözaltına aldı.
Keyfi Gözaltılar ve Hak İhlalleri
İnsan hakları gözlemcileri, gözaltıların Aralık 2024’te Esed rejiminin çöküşünden bu yana arttığını belirtiyor. Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR), SDG kontrolündeki kuzeydoğu Suriye’de geçtiğimiz yıl yaklaşık 800 keyfi gözaltı belgelendirdi; bunların arasında 87 çocuk ve 8 kadın bulunuyor. Bir önceki yılda yaklaşık 600 vaka yaşanmıştı.
SNHR, birçok gözaltının siyasi ifade özgürlüğünün bastırılmasından, SDG uygulamalarına yönelik eleştirilerden veya yeni Suriye hükümeti ile bağlantılı kutlamalardan kaynaklandığını belirtti. Rakka İnsan Hakları Gözlemevi başkanı Asyad Almusa, Suriye bayrağı açan veya telefonlarında bayrak resmi bulunduran vatandaşların gözaltına alındığını Syria Direct’e anlattı.
Eski gözaltılar, ağır koşulları tarif etti. Şam’da kutlama yaptıktan sonra üç ay gözaltında tutulan Rakka sakini Halil el-Ahmed, gardiyanların mahkûmları dövdüğünü ve gözaltındakileri sağlıksız, aşırı kalabalık odalarda tuttuklarını söyledi. SNHR, Kasım 2025’te gözaltında işkence vakaları ve iki ölüm belgelendirdi.
SDG, operasyonlarının “IŞİD hücreleri” ve “suç örgütlerini” hedeflediğini söylüyor. Analistler, devam eden isyan tehditlerine dikkat çekiyor ancak şeffaflık eksikliğinin, gerçek güvenlik ihtiyaçları ile siyasi baskı arasındaki ölçeği değerlendirmeyi zorlaştırdığını belirtiyor.
