Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın da katılımıyla, Suriye, Şam Konferans Sarayı’nda düzenlenen bir törenle resmen yeni ulusal para birimini piyasaya sürdü. Yetkililer, bu adımı geçmiş uygulamalardan bilinçli bir kopuş ve güveni yeniden tesis etme, kurumları modernize etme ve yeni bir ekonomik dönemi başlatma çabalarının teknik bir adımı olarak nitelendirdi.
Bir Para Reformu Stratejisi
Başkanlık danışmanı Abdullah el-Şamma, para reformunun uluslararası standartlara uygun olarak geliştirildiğini ve yurtdışındaki merkez bankalarına yapılan saha ziyaretlerinden elde edilen bilgilerle şekillendiğini belirtti. Stratejinin beş temel ilkeye dayandığını söyledi: sağlam para politikasıyla fiyat istikrarı, dengeli döviz piyasası, dirençli bankacılık sektörü, güvenli dijital ödeme sistemleri ve kademeli uluslararası finansal entegrasyon. Bu ilkelerin, Merkez Bankası’nı istikrar ve kamu güveninin temel kurumu olarak yeniden konumlandırmayı hedeflediğini vurguladı.
Teknik Bir Ayarlama, Tüm Sorunların Çözümü Değil
Başkan Şaraa, paradan iki sıfırın çıkarılmasıın—yani 5.000 eski Suriye Lirası’nın 50 yeni liraya eşitlenmesinin—işlemleri basitleştirmek amacıyla teknik bir önlem olduğunu ve bunun ekonomik bir mucize olmadığını ifade etti. Kalıcı iyileşmenin üretimi artırmak, işsizliği azaltmak ve bankacılık sektörünü rehabilite etmekle mümkün olacağını vurguladı. Vatandaşları panik ile döviz değişimi yapmamaları konusunda uyardı ve geçiş sürecinin 90 gün süreceğini, gerekirse uzatılabileceğini; bu süre zarfında her iki para biriminin bir arada dolaşacağını ve fiyatların her iki birimde de gösterileceğini belirtti.
Güven, Kimlik ve Kurumsal Sembolizm
Başkan Şara, para istikrarının kamu güveni ile doğrudan bağlantılı olduğunu, yıllar süren ekonomik erozyonun ulusal para birimine olan güveni zayıflattığını ve mevduatların bankalardan çıkmasına neden olduğunu söyledi. Yeni banknotların bireyler yerine kurumları merkezine alan yenilenmiş bir ulusal kimliği yansıttığını ve Suriye’nin coğrafyası, çevresi ve ortak mirasından semboller taşıdığını ekledi. Mona adında bir öğretmen, kişisel portrelerin olmamasının devletin kurumlar olarak öne çıktığını vurgulayan olumlu bir değişim olduğunu ve Emevi Camii hazinesinin dahil edilmesinin para birimini Suriye’nin tarihsel derinliği ile bağladığını belirtti.
Pratik Yararlar ve Güvenceler
Merkez Bankası, reformların günlük finansal işlemleri basitleştirmeyi ve para arzını daha iyi düzenlemeyi amaçladığını, gerçek döviz kurunun değişmeyeceğini açıkladı. Yeni para biriminin, kamu farkındalığı kampanyası ile desteklenerek Suriye Lirası’nın günlük ticarette kullanımını artırmasının beklendiğini duyurdu. Şam’da bakkal olan Ebu Ali, günlük büyük miktarlarda nakit ile çalıştıklarını ve sıfır sayısının azaltılmasının muhasebe, fiyatlandırma ve işlemleri önemli ölçüde kolaylaştıracağını ifade etti.
Tasarım, Doğa ve Güvenlik Temelli
Tasarım ekibi direktörü Vassim Kaddura, yeni banknotların Suriye’nin tarımsal ve doğal kimliğinin sembollerini içerdiğini; buğday, zeytin, Şam gülü ve Arap ceylanının yer aldığını söyledi. Renk düzenlemeleri, banknotların değerlerini net bir şekilde ayırt edecek biçimde seçildi. Ön yüzünde Merkez Bankası ve Emevi Camii hazinesinin yer aldığını ve bunun para egemenliği ile sürekliliğini vurguladığını belirtti. İleri güvenlik önlemlerinin sahteciliğe karşı koruma sağlamak ve uluslararası standartlarla uyumlu olmak için entegre edildiğini ekledi.
Halkın Beklentileri ve Temkinli İyimserlik
Gençler arasında yeni para birimi sembolik bir değer taşıyor. Mühendislik öğrencisi Yassir, bunun ilerleme ve değişim işareti olduğunu ve tasarımın aidiyet duygusunu yeniden güçlendirdiğini söyledi. Rukaya Süleyman ise reformun başarısının eş zamanlı ekonomik politikalarla mümkün olduğunu; para birimi değişikliğinin istikrar ve büyümeyi sağlayacak önlemlerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Genel olarak, yeni Suriye Lirası’nın piyasaya sürülmesi hem pratik bir para ayarlaması hem de sembolik bir reset niteliği taşıyor. Bu adım, kurumsal reform, ekonomik toparlanma ve kamu güveninin yeniden tesis edilmesi yönündeki daha geniş hedefleri yansıtıyor.
