Suriye, uzun süredir devam eden elektrik krizine çözüm arayışı kapsamında güneş enerjisine doğru büyük bir yönelim yaşıyor. 14 yıllık savaş sırasında elektrik altyapısının büyük zarar görmesinin ardından yenilenebilir enerji, hem hane halkı hem de işletmeler için giderek daha önemli bir seçenek haline geldi.
Toparlanma ve yeniden inşa çalışmaları sürerken güneş enerjisi, kronik elektrik kesintilerine çözüm sunan ve ekonomik ile sosyal istikrarı destekleyen pratik bir araç olarak öne çıkıyor. Artan yakıt maliyetleri ve güvenilmez şebeke hizmetleri, birçok Suriyeliyi bağımsız enerji sistemlerine yatırım yapmaya yöneltiyor.
İthalat Rekor Seviyelere Ulaştı
Son veriler, Suriye’nin Çin’den yaptığı güneş paneli ithalatında keskin bir artış yaşandığını gösteriyor. Washington merkezli Enerji Araştırma Birimi’ne göre güneş paneli sistemleri artık hem şehirlerde hem de kırsal bölgelerde evlerin, ticari binaların ve okulların üzerinde yaygın olarak görülüyor.
Temiz enerji araştırma merkezi Ember’in verilerine göre ithalat 2026 baharında önemli ölçüde hızlandı. Suriye mart ayında 10 megavat kapasiteli güneş paneli ithal ederken, nisan ayında bu rakam 20 megavata yükseldi. Bu, yalnızca bir ay içinde yüzde 100’lük bir artış anlamına geliyor.
Büyümenin boyutu özellikle dikkat çekici çünkü yalnızca nisan ayındaki ithalat, ülkenin 2025 yılı boyunca Çin’den yaptığı toplam güneş paneli ithalatına eşit oldu. 2025 yılında ithalat yalnızca nisan ve mayıs aylarında gerçekleşmiş ve toplam kapasite 20 megavatı aşmamıştı.
Bu artış, pahalı fosil yakıtlara ve özel jeneratörlere alternatif arayışının giderek güçlendiğini gösteriyor. Birçok Suriyeli aile için güneş enerjisi, güvenilir elektrik sağlamanın en ekonomik ve sürdürülebilir yollarından biri haline geldi.
Kırsal Bölgelerde Tarımı Destekliyor
Güneş enerjisinin kullanımı artık yalnızca evlerin elektrik ihtiyacıyla sınırlı değil. Kırsal Suriye’de çiftçiler, yeraltı suyu pompalarını ve modern sulama ağlarını çalıştırmak için giderek daha fazla güneş enerjili sistemlere yöneliyor.
Şebeke elektriğinin çoğu zaman bulunmadığı bölgelerde güneş teknolojisi, özellikle kuraklık ve yakıt kıtlığı dönemlerinde tarımsal üretimin sürdürülmesine yardımcı oluyor. Bu dönüşüm, çiftçilerin işletme maliyetlerini azaltırken önemli ürünlerin sulanmasını da sürdürmelerine imkân tanıyor.
Ancak genişlemeye rağmen güneş enerjisi hâlâ Suriye’nin toplam elektrik üretiminin nispeten küçük bir bölümünü oluşturuyor. Mevcut tahminlere göre güneş enerjisinin ulusal enerji üretimindeki payı yüzde 0,4’ün altında bulunurken, petrol ve doğal gaz üretimin yüzde 96’sından fazlasını karşılıyor. Bu veriler, sanayi talebini destekleyebilecek ve mevcut altyapı üzerindeki baskıyı azaltabilecek daha büyük ölçekli projelere ihtiyaç olduğunu ortaya koyuyor.
Yeni Yatırımlar ve Bölgesel İş Birliği
Yenilenebilir enerji kapasitesi 2025 yılında da büyümeye devam ederek yüzde 22 artışla 3,8 gigavatın üzerine çıktı. Bu rakam 2024 yılında yaklaşık 3,11 gigavat seviyesindeydi. Bu büyüme, Suriye’yi yenilenebilir elektrik kapasitesi bakımından Arap ülkeleri arasında beşinci sıraya taşıdı.
Artışın büyük kısmını güneş enerjisi oluşturdu. Güneş enerjisi kapasitesi yıl içinde eklenen 640 megavatla birlikte 2,25 gigavata ulaştı ve yüzde 40 büyüme kaydetti. Rüzgâr enerjisi ise sınırlı kaldı ve toplam kapasite yalnızca 5 megavat seviyesinde gerçekleşti.
Süregelen elektrik sıkıntılarını gidermek amacıyla Suriyeli yetkililer bölgesel ve uluslararası şirketlerle ortaklıklar kurmaya yöneldi.
Önerilen anlaşmalar arasında Suudi şirketleri El-Hurafi ve SCLCO ile toplam 500 megavatlık güneş ve rüzgâr enerjisi projeleri yer alıyor. Ayrıca Solar Energy adlı ABD şirketiyle, toplam 200 megavat kapasiteli ve entegre batarya depolama sistemlerine sahip iki güneş enerjisi santralinin geliştirilmesine yönelik planlar bulunuyor.
Bu projelerin enerji güvenliğini güçlendirmesi, yenilenebilir enerji üretimini artırması ve Suriye genelindeki yeniden inşa çalışmalarını desteklemesi hedefleniyor.
