DEAŞ ile bağlantılı olduğu iddia edilen Avustralyalı kadın ve çocuklardan oluşan ikinci bir grup, kuzeydoğu Suriye’de eski SDG kontrolündeki gözaltı kamplarından ayrıldı. Bu gelişme, yıllardır bölgede tutulan Avustralya vatandaşlarının son büyük ölçekli geri dönüş operasyonu olabilir.
Avustralya’nın ABC News kanalının aktardığına göre, yedi kadın ve 14 çocuk 21 Mayıs’ta Suriyeli hükümet yetkililerinin eşlik ettiği bir konvoyun koruması altında Roj kampından ayrıldı. Grup daha sonra Şam’a ulaştı. Ancak Avustralyalı yetkililer, grubun ne zaman ya da tamamının Avustralya’ya gidip gitmeyeceğini henüz doğrulamadı.
Kadınlar ve çocuklar, DEAŞ’ın Suriye’deki toprak hakimiyetinin çökmesinin ardından eski DEAŞ savaşçılarının ailelerini barındıran kamplarda yıllarca kaldı. Çocukların çoğu ya küçük yaşta Suriye’ye getirildi ya da çatışmalar sırasında burada doğdu.
ABC, son konvoyun Haseke’deki Roj kampında kalan tüm Avustralya vatandaşlarını kapsıyor olabileceğini bildirdi. Bu ayrılış, 2019’dan bu yana Suriyeli kamplardan Avustralyalıların dahil olduğu bilinen beşinci geri dönüş girişimi oldu ve bu ayın başında Avustralya’ya dönen başka bir grubun ardından gerçekleşti.
Canberra Sert Tutumunu Sürdürüyor
Avustralyalı yetkililer, vatandaşların ülkeye dönme hakkını kabul etmelerine rağmen operasyondan uzak durmaya devam ediyor. İçişleri Bakanı Tony Burke, bu ayın başlarında hükümetin “bu kişilere yardım etmediğini ve etmeyeceğini” söyledi ancak vatandaşların ülkeye girişini engellemenin hukuki sınırları olduğunu kabul etti.
Yetkililer, suç işlediği tespit edilen kişilerin ülkeye varır varmaz yargılanacağını vurguladı. Kabine Bakanı Tanya Plibersek, son grubun “ilk grupla aynı sonuçlarla” karşılaşacağını söyledi. Federal polis, Melbourne ve Sidney’e varışlarının ardından üç kadını gözaltına aldı.
Polis, 54 yaşındaki Kevser Ahmed ile 31 yaşındaki kızı Zeynep Ahmed’i Suriye’deki eylemleriyle bağlantılı olarak kölelik suçları ve insanlığa karşı suçlarla itham etti. Yetkililer ayrıca başka bir geri dönen kişi olan Janay Safar’ı terör örgütüne katılmak ve ilan edilmiş bir çatışma bölgesine seyahat etmekle suçladı.
Avustralya Federal Polis Komiseri Chrissy Barrett, soruşturmacıların Suriye’de delil topladığını ve geri dönen kişilerin teröre destek, insan kaçakçılığı veya yasaklı bölgelere seyahat gibi suçlar işleyip işlemediğini belirlemeye çalıştığını söyledi. Yetkililer, gelecekteki geri dönüşlerde yeni gözaltılar ve davaların gelebileceği uyarısında bulundu.
İnsani Tartışmalar Sürüyor
Geri dönüş süreci, Suriye kamplarında tutulan vatandaşlarla ilgili güvenlik riskleri, hukuki yükümlülükler ve insani kaygılar konusundaki tartışmaları Avustralya’da yeniden alevlendirdi. Son ayrılışların koordinasyonuna yardımcı olan Batı Sidneyli doktor Cemal Rifi, ABC’ye yaptığı açıklamada operasyonun insani yardım grupları, avukatlar ve Suriyeli yetkililer tarafından Avustralya hükümetinin doğrudan desteği olmadan yürütüldüğünü söyledi.
Rifi, “Hükümet bunu yapmaya veya biraz yardım sağlamaya karar verseydi çok daha kolay olurdu. Bunu kendimiz yapmak zorunda kaldık.” dedi.
Rifi, çocukların kamplarda bırakılmasının daha büyük uzun vadeli bir güvenlik tehdidi oluşturduğunu savundu ve çoğunun aşırılık yanlısı etkiler ile istikrarsızlığa maruz kaldığını belirtti. Avustralyalı yetkililerin çocukların ne zaman döneceğinden bağımsız olarak sonunda bu meseleyle yüzleşmek zorunda kalacağını söyledi.
Muhalefet lideri Angus Taylor, DEAŞ ile bağlantılı kişilerin ülkeye dönüşünün engellenmesi gerektiğini savunarak geri dönüş operasyonlarını eleştirdi. Ancak hukuk uzmanları, yetkililerin vatandaşların ülkeye kalıcı olarak girişini engelleyecek yasal zemine sahip olmadığını belirtti.
ABD, Roj ve Hol gibi kamplarda tutulan vatandaşların ülkelerine geri alınması için uzun süredir çağrıda bulunuyor. Binlerce yabancı kadın ve çocuğun kaldığı bu kamplarda sorunun çözümsüz bırakılmasının bölgedeki insani ve güvenlik risklerini artırdığı ifade ediliyor.
Son grubun ne zaman Avustralya’ya ulaşacağı belirsizliğini korurken, bu ayrılışlar DEAŞ’ın Suriye’deki toprak yenilgisinin ardından kurulan gözaltı kamplarındaki nüfusu azaltmaya yönelik uluslararası çabaların sürdüğünü gösteriyor.
