Güney Suriye genelinde İşgalci İsrail’in askeri baskınları ve saldırıları yoğunlaştı. Yerel gözlemciler ve halk, bunun sivilleri, tarım arazilerini ve günlük hareketliliği etkileyen neredeyse günlük bir düzene dönüştüğünü belirtirken, BM gözlemcileri de birden fazla olaya ilişkin saha incelemelerini genişletiyor.
BM platformu üzerinden yayımlanan Araştırma ve Danışmanlık Merkezi raporu, güney Suriye’de İşgalci İsrail güçlerine atfedilen yaklaşık 900 olayı belgeledi; bunların 123’ü yalnızca Mart ayında gerçekleşti. Raporda en önemli değişimin, askeri faaliyetlerle sivil protesto hareketlerinin iç içe geçmesi olduğu, gösterilerin Mart sonu ve Nisan başında şehir merkezlerinden temas hatlarına doğru kaydığı ifade edildi. Kuneytra ve Dera’daki son olaylar arasında ev baskınları, yol kapatmalar, kontrol noktaları, topçu atışları, tutuklamalar ve sivillerin kaçırıldığına dair haberler yer aldı.
Yerel kaynaklar, İşgalci İsrail devriyelerinin son günlerde Kodna, Hamata ve Cemla yakınlarına girdiğini ve birkaç kişiyi gözaltına aldığını bildirdi. Gözaltına alınanlar arasında, ev baskınının ardından işgal altındaki Golan Tepeleri’ne götürülen 55 yaşındaki bir adam da bulunuyor. Kuneytra’da ise halk, Asbah, Kodna ve Ruveyhina’yı birbirine bağlayan yollar da dahil olmak üzere önemli tarım ve köy yollarının kapatıldığını, bunun da tarım arazilerine ve otlaklara erişimi daha da kısıtladığını aktardı.
UNDOF Devriyeleri Artırdı ve Soruşturmalar Başlattı
UNDOF, 1974 ateşkes hattı boyunca devriyelerini artırırken, sivilleri öldüren veya tehlikeye atan saldırılara ilişkin soruşturmalar başlattı. UNDOF, askeri gözlemcilerinin 3 Nisan’da Zarura yakınlarında bir İşgalci İsrail tankının iki top mermisi ateşlediğini ve aracının içindeyken 17 yaşındaki Suriyeli Usame el-Fehd’in öldüğünü gördüğünü açıkladı.
Bunun üzerine UNDOF resmi bir soruşturma başlattı, saldırı yerinde saha incelemesi yaptı ve çevre köylerden tanık ifadeleri topladı. UNDOF yaptığı açıklamada sivillerin “asla hedef alınmaması gerektiğini” belirterek, sivillere yönelik her türlü saldırının kabul edilemez olduğunu ve uluslararası insancıl hukukun ihlali sayıldığını vurguladı. Ayrıca tüm taraflara azami itidal çağrısı yaparak gerilimi artırabilecek adımlardan kaçınılmasını istedi.
UNDOF devriyeleri bu hafta Dera’nın batısındaki Maariya’ya da girerek, halktan gözaltılar, baskınlar ve ateşkes ile ayrım hattını aşarak “İşgalci İsrailli yerleşimcilerin” 300’den fazla büyükbaş hayvanı çaldığına dair ifadeleri kayıt altına aldı.
Kuneytra Medya Müdürü Muhammed el-Said, BM konuşlanmasının 1974 ayrılma anlaşması çerçevesinde sürdüğünü ancak ihlaller arttıkça belgeleme rolünün daha aktif hale geldiğini söyledi. Devriyelerin baskınları durdurmadığını, ancak olayların kayıt altına alınmasının halka bir ölçüde güven verdiğini belirtti.
“Tampon Bölge”ye Yönelik Uluslararası Eleştiriler Artıyor
Artan olay sayısıyla birlikte uluslararası endişeler de yükseliyor. BM Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix, Suriye ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, İşgalci İsrail güçlerinin “tampon bölge” içinde bulunmasının, bu alanda yalnızca UNDOF’un konuşlanmasına izin veren 1974 Ayrılma Anlaşması’nın ihlali olduğunu söyledi.
Bu eleştiriler, analistlerin baskınları artık münferit sınır tepkilerinden ziyade sistematik bir yapı olarak değerlendirdiği bir dönemde geliyor. Suriye-İsrail ilişkileri analisti Halid Halil, Araby21’e yaptığı açıklamada bu baskınların, daha geniş çaplı bir çatışma döneminde Şam üzerindeki baskıyı artırmayı hedefleyen bölgesel askeri saldırganlık modelinin parçası olduğunu söyledi.
Askeri analist Tuğgeneral Abdullah el-Esad ise genişlemenin geçici baskınların ötesine geçerek Suriye toprakları içinde tahkim edilmiş operasyon noktalarının oluşturulmasına dönüştüğünü, bunun da olası diplomatik müzakereler öncesinde “yeni bir gerçeklik” oluşturma çabası olduğunu ifade etti.
İşgal Taktikleri Sivil Yaşamı Baskılıyor
Güvenlik etkisinin ötesinde, bölge halkı ve yerel yetkililer, tekrarlanan baskınların, arazi kısıtlamalarının ve kaynak kontrolünün işgal altındaki Golan yakınındaki köylerde günlük yaşamı değiştirdiğini söylüyor. Kuneytra’daki yetkililer, halkın, 1967 savaşının etkilerini hatırlatan bir şekilde toplulukları “kendi kendine göçe” zorlamayı amaçlayan bir stratejiden endişe duyduğunu belirtiyor.
Buna rağmen yerel halk, askeri devriyelerin, gözetleme dronlarının ve geçici gece gözlem noktalarının artmasına rağmen köylerini terk etmeyi reddetmeye devam ediyor. Yerel raporlar ve BM bağlantılı izleme verilerine göre, ortaya çıkan tablo; güney Suriye’de birçok bölgede süregelen baskınlar, sivil gözaltılar ve altyapı kesintilerinden oluşan kalıcı bir model olduğunu gösteriyor.
BM soruşturmacıları delil toplamaya devam ederken ve uluslararası yetkililer tampon bölgedeki askeri varlığın yasallığını açıkça sorgularken, bu gelişmeler Suriye toplumlarına yönelik sistematik ve kökleşmiş bir baskı modelinin parçası olarak daha fazla dikkat çekiyor.
